Chiến khu Đ – một trong hai căn cứ quan trọng nhất của miền Đông Nam Bộ, trải rộng từ triền rừng bạt ngàn nối từ cao nguyên miền Trung và biên giới Campuchia xuống giáp cận thành phố Sài Gòn và những đô thị lớn thuộc tỉnh Biên Hoà (nay là Đồng Nai), Thủ Dầu Một (nay là Bình Dương). Với địa hình rừng rú hiểm trở, Chiến khu Đ trở thành mật khu căn cứ, nơi trú dấu lực lượng, kho tàng dự trữ vũ khí, lương thực và phát triển mọi hoạt động của cách mạng trong hai cuộc kháng chiến chống xâm lược, giải phóng đất nước.

Trên một phương diện khác, với tầm vóc của mình, Chiến khu Đ được coi như một trung tâm kháng chiến, là nơi ra đời của các lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ, đã lập nên những chiến công vang dội, góp phần to lớn vào thắng lợi vẻ vang của cả nước trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Qua biết bao gian khổ, thăng trầm, Chiến khu Đ đã đi vào lịch sử như một biểu tượng rực rỡ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Một ngày cuối tháng 3, mang trong lòng niềm háo hức khó che giấu, chúng tôi về với Chiến khu Đ. Khu căn cứ xưa một thời oằn mình trước mưa bom bão đạn, nay rực hồng màu hoa chiết tâm lang, nét đẹp giản dị của hoa giấy và hương sứ nhẹ tan trong gió… Cái nắng oi nồng của những ngày cuối xuân – đầu hè dường như dịu đi trước khoảng rừng xanh ngút mắt. Chiến tranh đã thật sự lùi xa vào quá khứ!

Khu rừng như choàng tỉnh trước sức trẻ, 300 đoàn viên thanh niên Tỉnh Đồng Nai cùng về đây nhân kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Tiếng đàn ghita vang lên một cách mộc mạc nhưng đầy hân hoan, tiếng hát tiếng cười nối tiếp nhau không dứt. Chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước sự sôi động của các tiểu trại, các gian hàng trò chơi dân gian; muốn dừng chân hòa mình vào cuộc vui của các bạn trẻ nhưng nhiệm vụ đang chờ!

Thắng – người được phân công hướng dẫn chúng tôi tham quan khu căn cứ xưa lả một chàng trai khá trẻ. Bước chân nhanh thoăn thoắt, nụ cười thân thiện và niềm tự hào ngời lên trong mắt khi giới thiệu từng di tích. Đây là căn hầm mà đồng chí Nguyễn Văn Linh từng sống và làm việc, đây là hệ thống địa đạo, đây là lá trung quân, đây là bếp Hoàng Cầm… Những hướng dẫn viên ở đây còn rất trẻ nhưng mạch ngầm lịch sử dường như vẫn cuộn chảy trong lòng họ. Một cách bình thường và giản dị nhất, họ chính là người thầm lặng giữ gìn ngọn lửa truyền thống đi qua bao thế hệ!

Con đường mòn dẫn sâu vào rừng còn mang đậm nét nguyên sơ, tiếng hát tiếng cười của các bạn đoàn viên thanh niên dường như được giữ lại bên ngoài khoảng rừng xanh ngút mắt, tầng lá mục giữ cho không khí mát dịu và những thân dây leo xoắn xuýt những hình dáng kỳ lạ làm chúng tôi không ngừng reo lên thích thú. Những nếp nhà lợp bằng lá trung quân được kết thật khéo léo – đây là loại lá bắt cháy rất chậm, bếp Hoàng cầm đào âm dưới lòng đất để giấu khói và hệ thống địa đạo nối các hầm..chắc hẳn sẽ đem lại cho các chiến sĩ sóc nhí những trải nghiệm thú vị.

Chúng tôi rời khỏi Chiến khu Đ với một chút tiếc nuối khi mùa này những con suối đang khô cong nên không được thấy cảnh “bướm bay lèn đá” như trong thơ Phạm Tiến Duật. Tự nhủ lòng, một ngày không xa, chúng con sẽ quay về - cùng các chiến sĩ sóc nhí! Sẽ cùng thăm lại khu căn cứ oai hùng đã đi qua hai cuộc trường kỳ kháng chiến, sẽ ngồi dưới mái lá trung quân mát rượi giữa trưa hè, sẽ nắm tay nhau đi hết 276 mét chiều dài địa đạo, sẽ ăn khoai mì luộc bằng bếp Hoàng Cầm, sẽ cùng hành quân qua cánh rừng còn hoang sơ, sẽ tặng nhau một cánh hoa chiết tâm lăng rực hồng trong nắng và sẽ cùng hát vang bên rừng xanh bạt ngàn!

Một ngày không xa, chúng con sẽ quay về!

TSG